O Instituto Galego de Consumo facilita información sobre cláusulas chan

O 21 de decembro de 2016, o Tribunal de Xustiza da Unión Europea, modifica o criterio establecido polo Tribunal Supremo respecto aos efectos retroactivos da incorporación de cláusulas chan nos créditos hipotecarios. É dicir, pronúnciase a favor da retroactividade dos efectos das cláusulas chan que foron, á súa vez, declaradas nulas nun anterior pronunciamento por falla de transparencia.

Que son as cláusulas chan?

Trátase dun tipo de cláusulas establecidas nos contratos de préstamo hipotecario a interese variable (fundamentalmente Euribor), que prevén que, aínda que o tipo de interese baixe por baixo dun determinado limiar ("chan"), que se establece no propio contrato, a persoa consumidora seguirá aboando o correspondente a ese limiar e non á oportuna cantidade en virtude da baixada do interese variable.

Que establecía a Sentenza ditada no seu día polo Tribunal Supremo?

O 9 de maio de 2013, o Tribunal Supremo ditou Sentenza que consideraba nulas por abusividade as cláusulas chan postas polas entidades financeiras en casos de falla de transparencia na información ofrecida ás persoas consumidoras.

Non obstante, o Tribunal Supremo establecía a irretroactividade das consecuencias da nulidade das cláusulas chan (limitándoas a os efectos posteriores ao 9 de maio de 2013). Polo que as persoas consumidoras, pese a ser nulas as cláusulas chan non podían reclamar o indebidamente abonado pola aplicación en concepto de cláusula chan desde a firma dos contratos ata a data anteriormente mencionada.

Como se pronuncia agora o Tribunal de Xustiza da Unión Europea?

O Tribunal de Xustiza da Unión Europea analiza a Sentenza do Tribunal Supremo e modifica o criterio desta en canto á irretroactividade dos efectos das cláusulas chan declaradas nulas. Por iso, os consumidores teñen dereito á devolución das cantidades indebidamente cobradas sen que poida aplicarse a limitación establecida polo Tribunal Supremo respecto ás cantidades cobradas antes do 9 de maio de 2013. Con isto o que se busca é o restablecemento da situación na que se atoparían as persoas consumidoras de non existir a cláusula chan nulas.

Como teño que facer para reclamar?

Debe seguir o seguintes pasos, de carácter gratuíto:

1.- Presente un escrito de reclamación ante o Servizo de Atención ao Cliente da entidade bancaria. A entidade dispón dun prazo de dous meses para contestar.

2.-Se transcorrido devandito prazo a entidade non contesta ou a contestación non é satisfactoria, débese presentar unha reclamación ao Banco de España, ben por vía telemática ou por escrito en modelo oficial, no Rexistro Xeral do Banco de España, en calquera das súas sucursais ou remitir por correo postal ao Departamento de Conduta de Mercados e Reclamacións. O Banco de España  dispón dun prazo de 4 meses para ditar resolución.

3.- Unha vez que o Banco de España pronúnciese de forma favorable ao consumidor, este poderá requirir á entidade o seu cumprimento. A entidade deberá dar cumprimento á resolución no prazo dun mes, en caso contrario poderá reclamar o seu cumprimento ante o Instituto Galego de Consumo.

Por outra banda, o afectado sempre poderá interpoñer a oportuna demanda xudicial.

Que ocorre se asinei un acordo coa entidade financeira renunciando a posteriores reclamacións? E se xa reclamei xudicialmente? E se xa se finalizou a miña hipoteca?

- Se é vostede persoa consumidora afectada por cláusula chan e, con anterioridade, asinase algún tipo de acordo ou negociación coa entidade financeira, por exemplo renunciando a posteriores reclamacións, debe saber que co novo pronunciamento non existe impedimento para reclamar os importes indebidamente cobrados.

- Se xa estivese inmerso nun procedemento xudicial debido a esta cláusulas chan, pode, de acordo co pronunciamento do Tribunal de Xustiza da Unión Europea, seguir coa súa demanda xudicial de acordo cos novos criterios de retroactividade, sempre con asesoramento da persoa ou entidade que lle asista.

- O vencemento ou finalización, ou a cancelación dos contratos de préstamo hipotecarios, non impiden a aplicación do creiterio da sentenza do Tribunal de Xustiza da Unión Europea para a reclamación dos importes que foron indebidamente cobrados pola entidade financeira en concepto destas cláusulas chan.

Ónde podo informarme?

En calquera das oficinas do Instituto Galego de Consumo, a través do teléfono gratuíto 900 23 11 23, ou en calquera das OMICs o das Asociacións de consumidores e usuarios de Galicia.

A continuación inclúense uns enlaces de interese entre os que se atopa un modelo de reclamación ante o servizo de atención ao cliente da entidade financeira.

Documentación e ligazóns relacionadas

PASOS QUE SE DEBEN SEGUIR NAS RECLAMACIÓNS RELATIVAS Á INCLUSIÓN DAS CLÁUSULAS CHAN NOS CRÉDITOS HIPOTECARIOS (100.89 KB) MODELO DE FORMULARIO DE RECLAMACIÓN "CLÁUSULA CHÁN" (195.59 KB) Sentenza do Tribunal de Xustiza da Unión Europea do 21 de decembro de 2016